Ekim 2026 · Ayın Odağı

​

Lacan'ı bir tarihçinin titizliği, bir klinisyenin dikkati ve bir edebiyat okurunun merakıyla okuyan psikanalist.

​

Dany Nobus'u Lacan'ın sadık bir şerhçisi olarak görmek kolaydır. Oysa onu ayrıksı kılan şey, Lacan'ı aynı anda üç yerden okumasıdır: kavramların doğduğu tarihsel ve metinsel bağlamdan, seans odasının somut sorularından ve felsefe, edebiyat ve sanatla kurulan geniş bir konuşmanın içinden. Bu yüzden onun kitaplarında Lacan ne bir dogma ne de bir bilmece olarak çıkar karşımıza; ona göre Lacancı düşünce düşünülmeye, tartışılmaya, hatta eleştirilmeye açık, yaşayan bir düşüncedir.

​

Hayatı ve konumu

1965 doğumlu Nobus, psikoloji, klinik psikoloji ve psikanalitik psikoterapi eğitimini Gent Üniversitesi'nde aldı; doktorasını 1996'da, cinselliği Lacancı bir perspektiften inceleyen teziyle tamamladı. Bugün Londra'daki Brunel Üniversitesi'nde psikanalitik psikoloji profesörü. Klinik psikolog ve psikanalitik psikoterapist olarak da çalışıyor. Londra Freud Müzesi'nin başkanlığını yürüttü ve hâlâ müzenin onur üyeleri arasında; İngiliz Psikanaliz Konseyi'nin de kurucu akademisyen üyelerinden. 2017'de Gent Üniversitesi, psikanaliz tarihyazımına katkılarından ötürü ona Sarton Madalyası'nı verdi.

​

Berraklık, ama basitleştirmeden

Nobus'un yazılarında ilk göze çarpan şey berraklığıdır. Ama bu berraklık basitleştirmeden gelmez: Lacan'ın kapalı formüllerini, onları kendi bağlamlarına, okumalarına ve kaynaklarına geri götürerek açar. Bir kavramın nereden çıktığını, hangi soruya cevap olarak doğduğunu ve yıllar içinde nasıl dönüştüğünü adım adım izler. Lacan'ı Lacan'ın diliyle tekrar etmek yerine, okurun o dili kendi başına okuyabileceği bir zemin kurar.

​

Onu ayrıksı kılanlar

Tarihçi bir psikanalist. Nobus'un ilgisi psikanalizin kuramıyla sınırlı değil; psikanalizin ve psikiyatrinin tarihine, Rönesans ve erken modern dönemin düşünce tarihine de uzanıyor. Freud Müzesi'ndeki konuşmalarında Freud'un kütüphanesindeki kitaplardan Freud'un hayatının son gününe kadar arşivin ayrıntılarına iniyor. Lacan'ın en zor metinlerinden biri olan "Kant ile Sade"a hasrettiği The Law of Desire (2017), bu yöntemin en iyi örneği: metni bölüm bölüm, göndermeleri ve metinsel ilişkileriyle birlikte teşrih eden, metnin arkeolojisini ve alımlanışını da izleyen bir şerh.

​

Bilmemenin epistemolojisi. Malcolm Quinn'le birlikte yazdığı Knowing Nothing, Staying Stupid (2005), psikanalizin bilgiyle kurduğu "tuhaf ilişki" üzerine bir kitap: Analist her şeyi bilen biri değil, bilmemeyi bir konum olarak üstlenebilen biridir. Psikanalizi bir tür "morosofi", yani budalanın bilgeliği olarak ele aldığı yakın tarihli yazısı da bu çizginin devamı.

​

Eleştirel bir Lacancı. Critique of Psychoanalytic Reason (2022) adlı kitabında Lacan'ın kuramsal ve klinik varsayımlarını sorguya çekiyor; paradan kurumların başarısızlığına uzanan sorular sorar. Nobus için Lacan'a sadakat, Lacan'ı eleştiriden muaf tutmak anlamına gelmez.

​

Disiplinlerin kesişiminde. Sade'ın doğa ve felsefe anlayışından T. S. Eliot ve modernizme, Kieślowski'nin sinemasına kadar uzanan yazıları, psikanalizi kendi alanına kapatmadan, sanatla ve felsefeyle konuşturur.

​

Axis'ten çıkan kitapları

Jacques Lacan: Aktarım, Analistin Arzusu, Yorum

Çeviren: Ece Aşıroğlu · Axis Psikanaliz · 424 sayfa · Temmuz 2026

Nobus, Lacan'ın düşüncesinin ve pratiğinin köklerini Freud'da sürerken ona yeni açıklamalar da getirir. Kitap beş temel konu etrafında kurulur: tanı, tedavide analistin konumu, aktarımın yönetimi, yorumun formülasyonu ve analitik eğitimin örgütlenmesi. Her biri için Lacan'ın yayınlanmış ve yayınlanmamış çalışmaları birlikte ele alınır, kuramsal ilkeler klinik örneklerle açılır. Bruce Fink'in deyişiyle Nobus "çok iyi bir Lacan okuru"; kendisi ise önsözünü şu cümleyle bitirir: "Lacancılar için Lacan"dan "Herkes için Lacan"a!

​

Lacancı Psikanalizin Sekiz Temel Kavramı

Editör: Dany Nobus · Çeviren: Sinem Acar

İlk kez 1998'de yayımlanan bu derleme, Lacan'a giriş için eşsiz bir başlangıç noktası: jouissance, dört söylem, men etme, analistin arzusu, ayna evresi, Borromean düğüm, Lacancı özne ve fantazi. Her kavram, Lacan'ın onu ortaya attığı bağlam, eserleri boyunca geçirdiği dönüşüm ve cevaplamak için tasarlandığı sorular üzerinden açıklanır. Okurdan Écrits'yi ya da seminerleri önceden bilmesini beklemez.

​

Nobus'u okumak, Lacan'ı bir kez daha, ama bu kez nereden geldiğini bilerek okumak demek.